Historia universalis, divisio etatum

Legend

[12] page break of the source
word variant readings: click for the apparatus
¹ note mark

Chronicon Romualdus Salernitanus Print edition Born-digital critical edition. See source description for the collation exemplars Born-digital TEI XML digital scholarly edition by Paolo Monella Conversion from Juxta comparison set to TEI-conformant markup Generated by Juxta Commons, reviewed manually Words: 104290 Characters (withous spaces): 642387

ALIM 03/02/2020

Biblioteca Apostolica Vaticana Vat. lat. 3973

This siglum represents a later hand, probably of the XVII century, in this manuscript

Ottobonianus Latinus 2940, 1st fragment, folios 16r-18v

Guarna, Romualdus Romualdi Salernitani Chronicon (A.m. 130-A.C. 1178) Garufi, Carlo Alberto Città di Castello S. Lapi 1914 Rerum italicarum scriptores: Nuova edizione 7 1

Garufi's edition was the collation exemplar from the beginning of the text until (and including) paragraph g163.1-163.5.

Guarna, Romualdus Romualdo II Guarna, Chronicon 9788883090561 Bonetti, Cinzia Salerno Avagliano 2001 Schola Salernitana. Studi e testi 6

Bonetti's edition was the collation exemplar for the collation from (and including) paragraph g163.6-163.7 to the end of the text.

Testo codificato nel formato TEI XML, versione P5, per essere incluso fra i testi che compongono il progetto ALIM - Archivio della Latinità Italiana del Medioevo.

ALIM2_3

Born-digital scholarly edition. See the introduction in the 'front' element for editorial details

Paragraph including one of the additions distinguishing the 'short' from the 'long' version of the work

Latino Prosa Letteraria Storiografia XII secolo

Prima edizione nel formato TEI P5 [livello ALIM2_3]

[15r] de etatibus

Prima mundi etas est ab Adam usque ad diluuium, continens annos, iuxta hebraicam ueritatem , mille sexcentos quinquaginta sex, iuxta Septuaginta uero interpretes duo milia ducentos quadraginta duos; generationes uero iuxta utramque editionem numero decem, que uniuersali est deleta diluuio, sicut primam cuiusque hominis obliuio demergere consueuit etatem.

Fuerunt Noe filii tres ex quibus ita sunt orte gentes. De Iaphet quindecim, de Chan triginta, de Sem XXVII. Sem annos duos post diluuium genuit Arfaxad a quo sunt Chaldei. Arfaxad genuit Salem a quo Samarite et Indi. Salem genuit Heber, a quo Hebrei. Heber genuit Falech, cuius tempore turris edificatur et linguarum diuisio sit. In solo Heber prisca remansit lingua, quia in ea conspiratione non fuit. Turris uero altitudo duo milia CLXXIV dicitur passuum. Hanc Nebroth gigas construxit. Hac etate Scytarum regnum oritur ubi primus regnauit Thannus. Tunc et regnum Egiptiorum ubi primus regnauit Thoes. Dehinc regnum Assyriorum, ubi primus regnauit Belus, quem dicunt Saturnum quidam; deinde Ninus qui condidit' Niniuem. Hoc tempore Abraham nascitur, et post mortem Nini a Semiramide regina rehedificata est Babilonia, ubi regnauit annos quadraginta.

Secunda etas a Noe usque ad Abraam generationes iuxta hebraicam [15v] ueritatem complexa , decem, annos autem ducentos nonaginta duos .; Porroporro iuxta Septuaginta interpretes anni MLXXII. Generationes uero XI . Hechaec uero quasi pueritia fuit generationis populi Dei . Et, et ideo in lingua inuenta est hebrea . A, a pueritia namque homo incipit nosse loqui, que idcirco appellata est, quod fari non potest. Ab Adam itaque usque ad Abraham iuxta hebraicam ueritatem computantur anni mille nungenti quadraginta octo, secundum Septuaginta interpretes fiunt anni tria milia trecenti XIV.

Tertia ab AbraamAbraham usque ad Dauid , generationes iuxta utramque auctoritatem XIVXIII annos uero, secundum Hebreorum auctoritatem nungentos quadraginta duos complectens; iuxta Septuaginta uero interpretes anni tria milia CXXXVIIC XXXVII. Hec uelud quedam adolescentia fuit populi Dei, a qua etate incipit homo posse generare, propterea Matheus euangelista generationum ab Abraham sumpsit exordium, qui etiam pater multarum gentium constitutus est, quando mutatum nomen accepit. Ab Adam uero iuxta Hebreorum auctoritatem usque ad Dauid fiunt anni duo milliamilia octingenti nonaginta, secundum Septuaginta interpretes tria milia CV. Cur autem annorum hec diuersitas sit, in sequentibus ostendetur.

Quarta a Dauid usque ad transmigrationem Babilonis annos habens, iuxta hebraicam ueritatem, CDLXXIII, iuxta uero Septuaginta translationem XII amplius generationes iuxta utrosque codices XVII, [16r] quas tamen euangelista Matheus certicertii misterii gratia XIV ponit a qua uelud iuuenili etateetati populo Dei regum tempora ceperunt; hec namque in hominibus etas apta gubernando solet existere regno. Ab exordio autem prime etatis, usque ad trasmigrationem Babilonis computantur anni tria milia CCCLXXIII secundum Hebreorum auctoritatem, iuxta LXX uero interpretes anni tria milia quingenti nonaginta.

Quinta quasi senilis etas a transmigratione Babilonis usque adin aduentum Domini Saluatoris in carne. Generationibus et ipsa XIV. Porro annis, secundum Hebreorum auctoritatem, quingentis octoginta IX extenta; iuxta Septuaginta autem annis quingentis Septuaginta VIII, in qua graue senectute fessa malis crebrioribus plebs hebrea quassatur. Taliter itaque ab exordio temporum usque ad incarnationem Christi Domini secundum Hebreorum auctoritatem prosequente beato HieronymoIeronimo fiunt anni tria milia CMLII. Uerum iuxta Septuaginta interpretes, quos omnino Greci secuntur, numerantur anni VDVIII. Eusebius autem, quem Orosius secutus est, inter utrosque numerat annos VCXCIX quibus pene omnes [16v] latini utuntur.

Sexta etas, que nunc agitur, nulla generationum, uel temporumteporum serie certa, sed ut etas decrepita, ipsa totius seculi morte consumendacomsumenda: has erumpnosas, plenasque laboribus mundi etates, quique beati felici morte uicerunt septimam iam sabbati perhennis etatem suscepti, octauam beate resurrectionis etatem, in qua semper cum Domino regnent, expectant.

Etas quippe duobus modis dicitur: aut enim hominis, sicut a natiuitate infantia usque in annos septem, pueritia usque ad annos quatuordecimquattuordecim, adolescentia a quintodecimoquinto decimo usque in uicesimumuicesimus octauum, iuuentus usque ad XLIX, senectus a quinquagesimo usque ad LXXIX, decrepita ab anno octogesimo quousque uita finitur. Aut mundi, cuius prima etas ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, tertia ab Abraham usque ad Dauid, quarta a Dauid usque ad captiuitatem Iudeorum in BabyloniamBabiloniam, quinta deinde usque ad aduentum Saluatoris, sexta, que nunc est usque quo mundus iste finiatur, quarum decursus per generationes, et regna euidentius infra, prout inuenire potui, explicabo.

[17r] Creator omnium uisibilium et inuisibilium, qui trinus et unus Deus est, in principio creauit celum, et terram, mare, et omnia, que in eis sunt, tempora quoque instituit, nam prima die in lucis nomine condidit angelos, secunda die celos in appellatione firmamenti, tertia die in discretionis uocabulo speciem aquarum, quarta luminaria celi, uidelicet solem, et lunam, et stellas, que temporum sunt ordinationes, quinta animantia ex aquis, sexta animantia ex terra, et hominem, quem appellauit Adam, et posuit in paradiso, cuius de latere dormientis costam tollens, mulierem edificauit, ut eius adiutorio genus propagaret humanum, septima autem die requieuit Deus ab omni opere prime ac noue conditionis; hoc autem secundum licteram.